Rzecznik Praw Pacjenta nałożył w 2025 r. na podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych kary między innymi za prowadzenie receptomatów, uznając je za naruszające zbiorowe prawa pacjentów, czyli – zgodnie z art. 59. 1. Ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta – zachowania bezprawne, zorganizowane i mające na celu pozbawienie pacjentów praw lub ograniczenie tych praw, podejmowane dla korzyści majątkowej.
Podmioty lecznicze odwoływały się od decyzji do sądów administracyjnych, które jednak ich skargi oddaliły. Postępowanie prowadził między innymi WSA w Warszawie pod sygnaturą V SA/Wa 184/25 i WSA w Radomiu pod sygnaturą VIII SA/Wa 821/25. Sprawy te dotyczyły braku dostosowania się do zmian w ROZPORZĄDZENIU MINISTRA ZDROWIA W SPRAWIE ŚRODKÓW ODURZAJĄCYCH, SUBSTANCJI PSYCHOTROPOWYCH, PREKURSORÓW KATEGORII 1 I PREPARATÓW ZAWIERAJĄCYCH TE ŚRODKI LUB SUBSTANCJE z dnia 12 lipca 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1368).
Niektóre podmioty lecznicze dalej oferowały i dopuszczały wypisywanie recept na substancje opisane w tym rozporządzeniu na odległość, poprzez teleporadę, a także nie dostosowały swoich stron internetowych oraz regulacji wewnętrznych określających organizację procesu udzielania świadczeń zdrowotnych.
O problemach, jaki rodzi wspomniana nowelizacja w niektórych przypadkach, kilkakrotnie pisaliśmy na PPMed.
Od 7 listopada 2024 r. nie jest dozwolone przepisanie recepty na fentanyl, morfinę, oksykodon i ziele konopi innych niż włókniste oraz wyciągi, nalewki i żywicę z konopi – w drodze teleporady, bez osobistego zbadania pacjenta w celu ustalenia (lub wykluczenia) wskazań do zastosowania danego preparatu.
Jak wynika ze sprawozdania z działalności w 2025 r. w odniesieniu do receptomatów oraz dostępu do leków odurzających (medycznej marihuany) Rzecznik przez cały miniony rok wydał niewiele, bo 28 decyzji uznających stosowanie praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów. Kary, jakie za te naruszenia zostały nałożone, nie sięgają jednego miliona złotych.
Na tej podstawie można oceniać, że działalność receptomatów, w tym ta zakazana przez prawo farmaceutyczne, nie zakończy się pod wpływem decyzji rzecznika.
