Sytuacja lekarzy nieposługujących się językiem polskim
Od kilku miesięcy narasta niepewność dotycząca lekarzy z Ukrainy pracujących w polskim systemie ochrony zdrowia, którzy nie posługują się w wystarczającym stopniu językiem polskim.
Możliwość wykonywania zawodu lekarza i lekarza dentysty na uproszczonych zasadach przez obywateli Ukrainy wynikała z przepisów wprowadzonych w 2022 roku w związku z wybuchem pełnoskalowej wojny na Ukrainie. Kwestie te były ostatnio uregulowane w ustawie z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 854).
Przepisy te pozwalały na wykonywanie zawodu lekarza bez nostryfikacji dyplomu uczelni medycznej oraz bez potwierdzenia znajomości języka polskiego. Z czasem organy samorządu lekarskiego zaczęły podchodzić do tych regulacji ze coraz większą rezerwą. Zgodnie z przepisami, każdy lekarz wykonujący zawód na podstawie szczególnych zasad miał obowiązek dostarczyć do dnia 1 maja 2026 r. potwierdzenie znajomości języka polskiego na poziomie co najmniej B1.
Po tej dacie niektóre okręgowe izby lekarskie rozpoczęły proces wykreślania lekarzy, którzy nie przedłożyli wymaganego dokumentu. Proces ten ma zostać wstrzymany – parlament uchwalił nowelizację ustawy, która przedłuża termin na potwierdzenie kompetencji językowych do 1 maja 2027 r. Zgodnie z nowymi przepisami lekarze z Ukrainy, wykonujący zawód na podstawie uproszczonych procedur, zyskają dodatkowy rok na spełnienie wymogu językowego. Ustawa ma wejść w życie z mocą wsteczną, to jest od dnia 1 maja 2026 roku i ma odwrócić skutki przeprowadzonych w międzyczasie procedur o pozbawienie prawa wykonywania zawodu przez niektórych z lekarzy, którymi już zainteresowały się organy samorządu lekarskiego. Ustawa jeszcze nie została podpisana przez Prezydenta.
Warto na koniec zaznaczyć, że problem dotyczy obecnie wyłącznie zamkniętej grupy lekarzy. Możliwość składania nowych wniosków w trybie uproszczonym (art. 61 specustawy) zakończyła się bowiem 24 października 2024 r. Od tej daty nowi lekarze z Ukrainy mogą wchodzić do polskiego systemu wyłącznie na zasadach ogólnych, obowiązujących wszystkich cudzoziemców spoza Unii Europejskiej.
