Prawo. Stosuje się...

Recepty na opioidy w domowej opiece hospicyjnej

Dokumentacja, Odpowiedzialność, Praktyka lekarska, Prawo farmaceutyczne, Wymagania formalne

Opieka nad chorymi pozostającymi pod opieką paliatywną i długoterminową w warunkach hospicjum domowego z zasady zakłada brak leczenia przyczynowego, natomiast jednocześnie zakłada stały dostęp chorego do silnych leków przeciwbólowych, podawanych przez pielęgniarkę, lub nawet przez domowników.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA ZMIENIAJĄCE ROZPORZĄDZENIE W SPRAWIE ŚRODKÓW ODURZAJĄCYCH, SUBSTANCJI PSYCHOTROPOWYCH, PREKURSORÓW KATEGORII 1 I PREPARATÓW ZAWIERAJĄCYCH TE ŚRODKI LUB SUBSTANCJE z dnia 12 lipca 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1368), które było odpowiedzią na patologię tzw. receptomatów, ograniczyło także możliwość wypisywania silnych leków przeciwbólowych w oparciu o teleporady. Jednocześnie w opiece hospicyjnej domowej kontakt chorego z lekarzem na normalnej wizycie jest oczywiście niemożliwy, a i charakter opieki lekarskiej nie wymaga wizyt domowych tak często, by opakowanie lekarstwa wystarczyło od jednej takiej wizyty do drugiej.

Wydaje się jednak, że opiekę lekarską w warunkach hospicjum domowego da się dopasować do zasad przepisywania takich leków, nawet jeśli chory wymaga ich stałego przyjmowania. Rozporządzenie wymaga, by recepta na preparat zawierający środek odurzający grupy I-N lub II-N, substancję psychotropową grupy II-P, III-P lub IV-P lub prekursor kategorii 1 była wystawiana po uprzednim dokonaniu przez osobę wystawiającą receptę weryfikacji za pośrednictwem systemu informatycznego w którym prowadzona jest elektroniczna dokumentacja medyczna, lub po zebraniu wywiadu od pacjenta, że ilość i rodzaj leków przepisanych na receptach wystawionych i zrealizowanych nie jest wystarczająca dla prawidłowego prowadzenia farmakoterapii. W dokumentacji medycznej wpisuje się wzmiankę o dokonanej weryfikacji.

W takiej sytuacji nowa recepta może być wystawiona przez lekarza zdalnie, np. w związku z informacją przekazaną mu przez pielęgniarkę która była z wizytą u chorego, jedynie pod takim warunkiem, że ostatnie badanie lekarskie miało miejsce nie dawniej niż 3 miesiące temu. Nie ma więc wymogu każdorazowej wizyty osobistej lekarza przy chorym, a trzymiesięczne okresy kontroli lekarskiej odpowiadają praktyce opieki hospicyjnej.

Jeśli opieka hospicyjna prowadzona jest należycie, to nie zachodzi ryzyko, że lekarz przepisujący takie leki narazi się na odpowiedzialność karną na podstawie art. 58 i 59 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. (Chodzi o udzielanie, ułatwianie lub umożliwianie użycia środka odurzającego, substancji psychotropowej lub nowej substancji psychoaktywnej wbrew przepisom ustawy.) Jakkolwiek niektórzy autorzy sugerują, że lekarz nie dochowujący przepisów cyt. rozporządzenia może wpaść w zakres zastosowania przepisu karnego, to konieczna jest uwaga, że złamanie reguł wprowadzonych rozporządzeniem nie może być traktowane na równi ze złamaniem przepisów ustawy, a o takim naruszeniu mówi przepis karny.

    Olgierd Pankiewicz

    Adwokat, dr nauk prawnych. Studiował na Uniwersytecie Poznańskim. Na Uniwersytecie Wrocławskim obronił rozprawę doktorską o metodach interpretacji tekstu prawnego. Od 2011 r. prowadzi kancelarię we Wrocławiu.